കേരളത്തിന്റെ തീരങ്ങളിൽ ഓരോ ദുരന്തവും ആവർത്തിക്കുമ്പോഴും ഉയരുന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഇന്നും വ്യക്തമായ മറുപടിയില്ല. നീണ്ടകരയിലും മുതലപ്പൊഴിയിലും വിഴിഞ്ഞത്തും കടലിൽ കാണാതായ മത്സ്യതൊഴിലാളികളെ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നീണ്ടുപോകുമ്പോൾ, അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾ പ്രതീക്ഷയും നിരാശയും തമ്മിലുള്ള നൂൽപ്പാലത്തിലൂടെയാണ് ഓരോ ദിവസവും കടന്നുപോകുന്നത്. കടലിൽ ജീവൻ പണയംവെച്ച് സമൂഹത്തിന്റെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്ന മത്സ്യതൊഴിലാളികളുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ആധുനികവും കാര്യക്ഷമവുമായ ഒരു സംവിധാനമൊരുക്കാൻ പോലും നമുക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിൽ, വികസനത്തെക്കുറിച്ച് അഭിമാനിക്കാൻ എന്താണ് ബാക്കിയുള്ളത്?
കാണാതായവരുടെ ബന്ധുക്കൾ സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലും ജനപ്രതിനിധികളുടെയും ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും മുന്നിൽ സഹായം തേടിയെത്തുമ്പോൾ അവർ കേൾക്കുന്നത് ഒരേ മറുപടികളാണ്—“സംവിധാനമില്ല”, “പണമില്ല”, “ഉപകരണങ്ങളില്ല”, “സൗകര്യങ്ങളില്ല.” ഈ വാക്കുകൾ ഒരു ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിസ്സഹായതയുടെ പ്രഖ്യാപനമല്ല; വർഷങ്ങളായുള്ള ആസൂത്രണക്കുറവിന്റെയും മുൻഗണനകളിലെ വീഴ്ചയുടെയും തുറന്ന സമ്മതപത്രമാണ്. പ്രിയപ്പെട്ട ഒരാളുടെ ജീവനുവേണ്ടി കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു കുടുംബത്തിന് ഇത്തരം ന്യായീകരണങ്ങൾക്ക് യാതൊരു വിലയുമില്ല.
മനുഷ്യജീവനെക്കാൾ വലിയ സാമ്പത്തിക പരിമിതികളൊന്നും ഒരു ജനാധിപത്യ ഭരണകൂടത്തിനുണ്ടാകാൻ പാടില്ല.
കേരളത്തിന് 590 കിലോമീറ്ററിലധികം നീളമുള്ള തീരദേശമുണ്ട്. ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ഉപജീവനം കടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എന്നിട്ടും സമുദ്രദുരന്തങ്ങളിൽ അതിവേഗം പ്രതികരിക്കാൻ പ്രത്യേക സമുദ്ര രക്ഷാസേന, ദീർഘദൂര നിരീക്ഷണ ഡ്രോണുകൾ, ആധുനിക സോണാർ സംവിധാനങ്ങൾ, റിയൽ-ടൈം ബോട്ട് ട്രാക്കിംഗ്, 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഏകീകൃത സമുദ്ര രക്ഷാ നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രം എന്നിവ ഇന്നും സമഗ്രമായി യാഥാർഥ്യമായിട്ടില്ല.
ഓരോ ദുരന്തത്തിനുശേഷവും അനുശോചനങ്ങളും പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ അടുത്ത ദുരന്തം വരുമ്പോൾ വീണ്ടും അതേ അശക്തി തന്നെ ആവർത്തിക്കുന്നു. ഇത് പ്രകൃതിയുടെ മാത്രം പരാജയമല്ല; ഭരണപരമായ തയ്യാറെടുപ്പുകളുടെ പരാജയം കൂടിയാണ്.
വർഷങ്ങളായി ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാ സമൂഹവും വിവിധ മത്സ്യതൊഴിലാളി സംഘടനകളും ഒരു കാര്യം ആവർത്തിച്ച് ആവശ്യപ്പെട്ടുവരുന്നു—കടലിന്റെ സ്വഭാവവും മത്സ്യതൊഴിലാളി സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിത യാഥാർഥ്യവും ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കുന്നവർ മത്സ്യബന്ധന മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിർണായക നയനിർണയ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകണം എന്നത്.
നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പ് തിരുവനന്തപുരം ലത്തീൻ അതിരൂപത അന്നത്തെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവും ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായ വി. ഡി. സതീശനോടും ഇതേ ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. “കടലിനെയും കടലിന്റെ മക്കളെയും അറിയാവുന്ന ഒരാളെ മത്സ്യബന്ധന വകുപ്പിന്റെ മന്ത്രിയാക്കണം” എന്ന ആ ആവശ്യം അന്ന് പലരും ഒരു സമുദായത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യമായി മാത്രം കണ്ടു.
എന്നാൽ ഇന്ന് സമുദ്രദുരന്തങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുകയും രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളിലെ പോരായ്മകൾ ചർച്ചയാവുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ആ ആവശ്യത്തിന് പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാകുകയാണ്. ഇത് ഒരു സമുദായത്തിന് അധികാരം നൽകണമെന്ന ആവശ്യമല്ല; മറിച്ച് കടലിന്റെ ഭാഷയും മത്സ്യതൊഴിലാളികളുടെ ജീവിത യാഥാർഥ്യവും മനസ്സിലാക്കുന്നവരുടെ അനുഭവജ്ഞാനം ഭരണനിർണയങ്ങളിലും നയരൂപീകരണത്തിലും പ്രതിഫലിക്കണമെന്ന ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള നിർദേശമാണ്.
കടൽ പുസ്തകങ്ങളിൽ നിന്ന് മാത്രം പഠിക്കാനാകുന്ന ഒന്നല്ല. തിരമാലകളുടെ സ്വഭാവം, കടൽച്ചുഴികൾ, കാലാവസ്ഥയുടെ പെട്ടെന്നുള്ള മാറ്റങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതയുള്ള തീരപ്രദേശങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം തലമുറകളായി കടലിനൊപ്പം ജീവിച്ച മത്സ്യതൊഴിലാളി സമൂഹത്തിന് അനുഭവത്തിലൂടെ ലഭിച്ച അറിവാണ്. ഈ അറിവ് ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുമായി ചേർന്നാൽ മാത്രമേ മികച്ച സമുദ്രസുരക്ഷാ സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയൂ.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ സർക്കാർ അടിയന്തരമായി ചില അടിസ്ഥാന നടപടികൾ സ്വീകരിക്കേണ്ട സമയമാണിത്:
ഒന്ന്: സംസ്ഥാനതലത്തിൽ ശക്തമായ ഒരു പ്രത്യേക Marine Search & Rescue Force രൂപീകരിക്കുക.
രണ്ട്: എല്ലാ മത്സ്യബന്ധന ബോട്ടുകളിലും ആധുനിക ട്രാക്കിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ നിർബന്ധമാക്കുക.
മൂന്ന്: ഡ്രോൺ നിരീക്ഷണം, സോണാർ സംവിധാനം, നാവിക-കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് ഏകോപനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സ്ഥിരം രക്ഷാ സംവിധാനം ഒരുക്കുക.
നാല്: മത്സ്യതൊഴിലാളി സമൂഹത്തിൽ നിന്നുള്ള വിദഗ്ധരെ ഫിഷറീസ് നയരൂപീകരണ സമിതികളിലും ദുരന്തനിവാരണ സംവിധാനങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുത്തുക.
അഞ്ച്: ദുരന്തമുണ്ടാകുന്ന ആദ്യ മണിക്കൂറുകൾ നിർണായകമാണെന്നതിനാൽ വ്യക്തമായ Golden Hour Rescue Protocol നടപ്പാക്കുക.
ഫിഷറീസ് വകുപ്പും സംസ്ഥാന സർക്കാരും ഇനി പ്രതികരണങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്; ഫലപ്രദമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേക്ക് കടക്കണം. കടലിൽ കാണാതാകുന്ന ഓരോ മത്സ്യതൊഴിലാളിയും ഒരു കണക്ക് മാത്രമല്ല; ഒരു കുടുംബത്തിന്റെ അത്താണിയും ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പ്രതീക്ഷയുമാണ്.
കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്കും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയ്ക്കും വലിയ സംഭാവന നൽകുന്ന മത്സ്യതൊഴിലാളികൾ സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾക്കായി യാചിക്കേണ്ടി വരുന്നത് ഒരു പരിഷ്കൃത സമൂഹത്തിന് ഭൂഷണമല്ല. കടലിനെ കുറ്റപ്പെടുത്താൻ എളുപ്പമാണ്; എന്നാൽ കടലിൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ അനാസ്ഥയും ഭരണത്തിന്റെ അലംഭാവവും ചരിത്രം ഒരിക്കലും മറക്കില്ല. കടലിൽ മുങ്ങുന്നത് മത്സ്യതൊഴിലാളികൾ മാത്രമല്ല; ഓരോ തവണയും ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വവും വിശ്വാസ്യതയുമാണ്.