അക്ഷരവെളിച്ചത്തിന്റെ മഹർഷി: പി.എൻ. പണിക്കറും കേരളത്തിന്റെ വായനാവിപ്ലവവും

കേരളത്തെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിച്ച വായനാവിപ്ലവം

"വായിച്ചു വളരുക, ചിന്തിച്ചു വിവേകം നേടുക" — കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തിൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞ ഈ സന്ദേശം ഓരോ വായനാദിനത്തിലും പുതുമയോടെ മുഴങ്ങുന്നു. അറിവിന്റെ വാതിലുകൾ തുറക്കുകയും ചിന്തയ്ക്ക് ചിറകേകുകയും മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ മാനുഷികനാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശക്തിയാണ് വായന. പുസ്തകങ്ങളുടെ താളുകളിലൂടെ മനുഷ്യൻ അനുഭവിക്കുന്നത് വെറും വിവരസമ്പാദനമല്ല; മറിച്ച് ലോകത്തെയും സമൂഹത്തെയും സ്വയം തന്നെയും കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ഒരു ആത്മയാത്രയാണ്.

ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിന്റെ അതിവേഗ ജീവിതത്തിനിടയിലും വായനയുടെ പ്രസക്തി ഒട്ടും കുറഞ്ഞിട്ടില്ല. മറിച്ച് വ്യാജവാർത്തകളും ഉപരിപ്ലവ അറിവുകളും നിറയുന്ന കാലത്ത് വിമർശനാത്മക ചിന്തയും വിവേകവും വളർത്താൻ വായന അനിവാര്യമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് കേരളം ഓരോ വർഷവും ജൂൺ 19-ന് വായനാദിനം ആചരിക്കുന്നത്. അത് ഒരു ദിനാചരണമാത്രമല്ല; അറിവിന്റെ വെളിച്ചം സമൂഹത്തിലാകെ പകർന്ന മഹത്തായ ഒരു ജീവിതത്തിന്റെ ഓർമപ്പെടുത്തലുമാണ്.

വായനയുടെ ചരിത്രം മനുഷ്യസംസ്കാരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തോളം തന്നെ പഴക്കമുള്ളതാണ്. മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിലെ കളിമൺ പലകകളിൽ കൊത്തിവച്ച ക്യൂണിഫോം ലിപികളിൽനിന്ന് ഈജിപ്തിലെ പാപ്പിറസ് ചുരുളുകളിലേക്കും അവിടെനിന്ന് ഗുട്ടൻബർഗിന്റെ അച്ചടിയന്ത്രത്തിലേക്കുമുള്ള യാത്ര മനുഷ്യരാശിയുടെ അറിവന്വേഷണത്തിന്റെ കഥയാണ്. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അച്ചടിയന്ത്രം കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടതോടെ പുസ്തകങ്ങൾ സാധാരണ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തുകയും ലോകചരിത്രം തന്നെ മാറിമറിയുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ഇ-ബുക്കുകളും കിൻഡിലും ഓഡിയോ ബുക്കുകളും വായനയ്ക്ക് പുതിയ മുഖങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അറിവിന്റെ മൂല്യം മാറിയിട്ടില്ല.

കേരളത്തിലെ വായനാദിനം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതസമർപ്പണത്തോടാണ് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നത്. ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പിതാവായി ആദരിക്കപ്പെടുന്ന പുതുവായിൽ നാരായണ പണിക്കർ എന്ന പി.എൻ. പണിക്കറുടെ ചരമദിനമാണ് ജൂൺ 19. 1996 മുതൽ കേരള സർക്കാർ ഈ ദിവസം വായനാദിനമായി ആചരിച്ചുതുടങ്ങി. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ദേശീയ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് 2017-ൽ ജൂൺ 19 ദേശീയ വായനാദിനമായും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.

1909 മാർച്ച് 1-ന് ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ നീലമ്പേരൂരിൽ ജനിച്ച പി.എൻ. പണിക്കർ ഒരു പ്രൈമറി സ്കൂൾ അധ്യാപകനായാണ് ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ ക്ലാസ് മുറികളുടെ ചുവരുകൾക്കപ്പുറത്തേക്കായിരുന്നു. അറിവ് പുസ്തകങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങാതെ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തണമെന്ന ദൃഢനിശ്ചയമാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഗ്രന്ഥശാലാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വഴിയിലേക്ക് നയിച്ചത്.

1926-ൽ, വെറും പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ, സ്വന്തം നാട്ടിൽ സ്ഥാപിച്ച ‘സനാതനധർമ്മം വായനശാല’യിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം വായനാവിപ്ലവത്തിന്റെ വിത്ത് പാകിയത്. അക്ഷരമറിയാത്തവർക്കായി പത്രങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും ഉറക്കെ വായിച്ചുകേൾപ്പിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശീലം വായനയുടെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ സന്ദേശമായിരുന്നു. വായന വ്യക്തിപരമായ നേട്ടത്തിനപ്പുറം സമൂഹത്തിന്റെ പുരോഗതിക്കുള്ള ഉപാധിയാണെന്ന് അദ്ദേഹം ജീവിതംകൊണ്ട് തെളിയിച്ചു.

"ഗ്രാമങ്ങൾ തോറും വായനശാലകൾ" എന്ന ആശയവുമായി അദ്ദേഹം കേരളത്തിന്റെ ഗ്രാമീണ വഴികളിലൂടെ നിരന്തരം സഞ്ചരിച്ചു. 1945-ൽ 47 ഗ്രാമീണ വായനശാലകളെ കൂട്ടിയിണക്കി രൂപംകൊണ്ട തിരുവിതാംകൂർ ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘം പിന്നീട് കേരള ഗ്രന്ഥശാലാ സംഘമായി വളർന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് വായനശാലകളെ ഒരൊറ്റ സാംസ്കാരിക ശൃംഖലയാക്കി മാറ്റിയ ഈ പ്രസ്ഥാനം കേരളത്തിന്റെ നവോത്ഥാനചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാന അധ്യായമാണ്.
വായനശാലകളെ പുസ്തകങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഇടങ്ങളായി മാത്രമല്ല, സാമൂഹിക മാറ്റത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങളായാണ് അദ്ദേഹം കണ്ടത്. കുഷ്ഠരോഗാശുപത്രികളിലും ജയിലുകളിലും അനാഥാലയങ്ങളിലുമെല്ലാം വായനയുടെ വെളിച്ചം എത്തിക്കണമെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹം അസാധാരണമായ മാനവികതയുടെ ഉദാഹരണമാണ്. പിന്നീട് രൂപംകൊണ്ട സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേരളത്തിന്റെ സമ്പൂർണ സാക്ഷരതാ നേട്ടത്തിനും പിന്നിൽ പി.എൻ. പണിക്കർ വിതച്ച വിത്തുകളുണ്ടെന്നത് ചരിത്രസത്യമാണ്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വളർന്ന വായനാ-സാക്ഷരതാ മുന്നേറ്റങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധയും നേടി. 1975-ൽ യുനെസ്കോയുടെ ക്രൂപ്സ്കായ പുരസ്കാരം കേരളത്തെ തേടിയെത്തിയത് ഈ സാംസ്കാരിക വിപ്ലവത്തിനുള്ള അംഗീകാരമായിരുന്നു. 2004-ൽ ഇന്ത്യൻ തപാൽ വകുപ്പ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രമുള്ള തപാൽ സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും പുസ്തകങ്ങളെയും വായനയെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ വിവിധ ദിനാചരണങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ കേരളത്തിന്റെ വായനാദിനത്തിന് ഒരു പ്രത്യേകതയുണ്ട്. അത് പുസ്തകങ്ങളെ സ്നേഹിച്ച ഒരാളുടെ ഓർമ മാത്രമല്ല; പുസ്തകങ്ങളിലൂടെ ഒരു ജനതയെ ഉയർത്തിയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഓർമ കൂടിയാണ്.

സോഷ്യൽ മീഡിയയും കൃത്രിമബുദ്ധിയും ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളും മനുഷ്യജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ പോലും വായനയുടെ പ്രാധാന്യം കുറയുന്നില്ല. വായന ഭാവനയെ ഉണർത്തുന്നു, ഭാഷയെ സമ്പന്നമാക്കുന്നു, ചിന്തയെ ആഴപ്പെടുത്തുന്നു, മനുഷ്യനെ കൂടുതൽ ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പൗരനാക്കുന്നു. നല്ലൊരു പുസ്തകം പലപ്പോഴും ഒരു നല്ല അധ്യാപകനും സുഹൃത്തും വഴികാട്ടിയും ആകുന്നു.

1995 ജൂൺ 19-ന് പി.എൻ. പണിക്കർ ഭൗതികമായി വിടപറഞ്ഞെങ്കിലും അദ്ദേഹം തെളിച്ച അക്ഷരദീപം ഇന്നും കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക ജീവിതത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. വായനയുടെ ശീലം നഷ്ടപ്പെടുന്ന തലമുറകൾക്ക് ഭാവി നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന തിരിച്ചറിവോടെ, ദിവസവും കുറച്ച് സമയമെങ്കിലും പുസ്തകങ്ങൾക്കായി മാറ്റിവയ്ക്കാമെന്ന് ഈ വായനാദിനത്തിൽ നമുക്ക് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാം. കാരണം ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ പുരോഗതി അതിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിൽ മാത്രമല്ല, വായിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ എണ്ണത്തിലും അളക്കപ്പെടുന്നു.

പി.എൻ. പണിക്കർ നമ്മെ പഠിപ്പിച്ചത് അതാണ് — അറിവിന്റെ വെളിച്ചമാണ് സമൂഹത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ശക്തിയെന്ന്.