മുല്ല ഭരണകൂടത്തെ താഴെയിറക്കാൻ സുവർണാവസരമെന്ന് ഷായുടെ മകൻ; ബെർലിനിൽ റെസാ പഹ്‌ലവി; ടെഹ്‌റാനിലേക്ക് വീണ്ടും ലോകത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ

പശ്ചിമേഷ്യയിൽ വീണ്ടും സംഘർഷമേഘങ്ങൾ ശക്തമാകുന്ന വേളയിൽ ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ യൂറോപ്പിൽ ചൂട് പിടിക്കുകയാണ്. ജർമ്മൻ തലസ്ഥാനമായ ബെർലിനിൽ ഇറാനിയൻ പ്രവാസ നേതാവ് റെസാ പഹ്‌ലവി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചകളും ജർമ്മൻ മാധ്യമങ്ങളിൽ നൽകിയ അഭിമുഖങ്ങളും വലിയ രാഷ്ട്രീയ ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്. ജർമ്മനിയിലെ വാർത്താ ചാനലായ WELT TVയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദർശനവും നിലപാടുകളും പ്രധാന വാർത്തകളായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.

1979-ലെ ഇസ്ലാമിക് വിപ്ലവത്തിന് മുൻപ് ഇറാനെ ഭരിച്ചിരുന്ന അവസാന ഷായായ മുഹമ്മദ് റെസാ പഹ്‌ലവിയുടെ മകനാണ് റെസാ പഹ്‌ലവി. വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം രാജഭരണം അവസാനിക്കുകയും ആയത്തുല്ല ഖൊമേനിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് നിലവിൽ വരികയും ചെയ്തതോടെ പഹ്‌ലവി കുടുംബം വിദേശത്തേക്ക് കുടിയേറുകയായിരുന്നു. അതിനുശേഷം വർഷങ്ങളായി, നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തെ വിമർശിക്കുന്ന ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പ്രവാസ രാഷ്ട്രീയ ശബ്ദങ്ങളിൽ ഒരാളായി റെസാ പഹ്‌ലവി തുടരുന്നു.

ബെർലിനിലെ സന്ദർശനത്തിനിടെ WELT TV അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം നടത്തിയ പരാമർശമാണ് ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ ചർച്ചയാകുന്നത്. "ഇറാനിലെ മതഭരണകൂടത്തെ പുറത്താക്കാൻ ഇതൊരു സുവർണ്ണാവസരമാണെന്ന് ." എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും യൂറോപ്യൻ രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളിലും ഇത് വ്യാപകമായി പങ്കുവെക്കപ്പെട്ടു.

ഇറാനിൽ എന്താണ് നടക്കുന്നത്?

ഇറാൻ കഴിഞ്ഞ കുറെ വർഷങ്ങളായി ശക്തമായ ആഭ്യന്തര സമ്മർദ്ദങ്ങൾ നേരിടുകയാണ്.നിലവിൽ അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഇറാനും തമ്മിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന യുദ്ധം, അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങൾ, എണ്ണവരുമാനത്തിലെ കുറവ്, കറൻസി മൂല്യത്തകർച്ച, വിലക്കയറ്റം, തൊഴിലില്ലായ്മ, യുവജന പ്രശനങ്ങൾ , സ്ത്രീകളുടെ അവകാശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇതെല്ലാം ചേർന്നാണ് രാജ്യത്തെ ഇന്നത്തെ അന്തരീക്ഷം.

2022-ൽ മഹ്സാ അമിനിയുടെ മരണത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ രാജ്യവ്യാപക പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇറാനിലെ ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ വലിയ വെല്ലുവിളിയായി മാറിയിരുന്നു. സ്ത്രീകൾ ഹിജാബ് നിയമങ്ങൾക്കെതിരെയും, യുവജനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായും തെരുവിലിറങ്ങിയിരുന്നു. അതിനുശേഷവും അശാന്തി തുടരുന്നതായി നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

യൂറോപ്പിന്റെ സൂക്ഷ്മ നിലപാട്

ജർമ്മനി, ഫ്രാൻസ്, ബ്രിട്ടൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഇറാനിലെ മനുഷ്യാവകാശ പ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ച് പലവട്ടം ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, ഭരണകൂടമാറ്റത്തെ തുറന്നുപിന്തുണയ്ക്കുന്നതിൽ അവർ സൂക്ഷ്മ സമീപനമാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്. കാരണം, ഇറാനിലെ അനിശ്ചിതാവസ്ഥ പശ്ചിമേഷ്യ മുഴുവൻ അസ്ഥിരമാക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

അതുകൊണ്ടു തന്നെ, യൂറോപ്പ് ഒരുവശത്ത് മനുഷ്യാവകാശ സമ്മർദ്ദം തുടരുകയും മറുവശത്ത് നയതന്ത്ര വാതിലുകൾ തുറന്നുവയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ റെസാ പഹ്‌ലവിക്ക് ബെർലിനിൽ ലഭിച്ച മാധ്യമശ്രദ്ധ, ഇറാന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള യൂറോപ്യൻ താൽപര്യം വീണ്ടും ഉയർന്നുവെന്നതിന് തെളിവായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

ജനങ്ങളുടെ മനസിൽ എന്ത്?

ഇറാനിലെ ജനങ്ങളിൽ പ്രത്യേകിച്ച് യുവജനങ്ങൾക്കിടയിൽ സ്വാതന്ത്ര്യം, തൊഴിൽ അവസരം, ലോകവുമായി കൂടുതൽ തുറന്ന ബന്ധം, സാമൂഹിക പരിഷ്കാരം എന്നിവയ്ക്കുള്ള ആഗ്രഹം ശക്തമാണെന്നാണ് വിവിധ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. എന്നാൽ നിലവിലെ ഭരണകൂടത്തിന് പകരം എന്ത് സംവിധാനമാകണം എന്നതിൽ ഏകാഭിപ്രായമില്ല. ചിലർ ജനാധിപത്യ റിപ്പബ്ലിക് ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ, ചിലർ രാജതന്ത്രത്തിന്റെ പ്രതീകാത്മക മടക്കത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നു.

മുന്നിലുള്ള വലിയ ചോദ്യം

ഇറാനിൽ യഥാർത്ഥ മാറ്റം ഉണ്ടാകുമോ? പ്രവാസ പ്രതിപക്ഷ ശക്തികൾ ഒന്നിക്കുമോ? യൂറോപ്പ് കൂടുതൽ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുമോ? അമേരിക്ക–ഇസ്രയേൽ–ഇറാൻ സംഘർഷാവസ്ഥ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കും? ഇതിനുള്ള വ്യക്തമായ ഉത്തരങ്ങൾ ഇപ്പോഴും ലഭ്യമല്ല. എന്നാൽ ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ് ടെഹ്‌റാനിലേക്ക് ലോകത്തിന്റെ കണ്ണ് വീണ്ടും തിരിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്.