പ്രവാസ ലോകത്തെ സഭ: ഒരു ആത്മീയ അഭയസ്ഥാനം

ജോലി കഴിഞ്ഞ് രാത്രിയുടെ നിശബ്ദതയിൽ ഒരു കൊച്ചു മുറിയിലേക്ക് മടങ്ങുന്ന പ്രവാസിയുടെ ജീവിതം പലപ്പോഴും ഏകാന്തതയുടെ കനത്ത നിഴലിലാണ്. പുറത്ത് നഗരം തിരക്കിൽ അമരുമ്പോഴും, അവന്റെ ഉള്ളിൽ അപരിചിതമായ ഒരു ശൂന്യത വിങ്ങുന്നുണ്ടാകാം. പുതിയ രാജ്യം, അന്യമായ ഭാഷ, അപരിചിതമായ സംസ്കാരം ഇതിനിടയിൽ അവന്റെ മനസ്സ് മന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്: “ഈ വലിയ ലോകത്ത് ഞാൻ എവിടെയാണ്?”

കേരളത്തിന്റെ പച്ചപ്പിൽ നിന്ന് മണലാരണ്യങ്ങളിലേക്കും മഞ്ഞുപുതച്ച യൂറോപ്യൻ നഗരങ്ങളിലേക്കും ചേക്കേറുന്ന മലയാളിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പ്രവാസം എന്നത് കേവലം ഒരു സാമ്പത്തിക യാത്രയല്ല; മറിച്ച് അത് ആഴത്തിലുള്ളൊരു മാനസികവും ആത്മീയവുമായ പരിവർത്തനമാണ്. സാഹചര്യങ്ങൾ മാറുമ്പോഴും മനുഷ്യന്റെ അടിസ്ഥാനപരമായ ഒരു ആഗ്രഹം മാറ്റമില്ലാതെ തുടരുന്നു; അത് അംഗീകരിക്കപ്പെടാനും സ്നേഹിക്കപ്പെടാനുമുള്ള ആഗ്രഹമാണ്.

ഒരിടത്ത് ഉൾപ്പെടുക എന്ന അനുഭവം (Belongingness)

പ്രശസ്ത മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനായ അബ്രഹാം മാസ്‌ലോ മനുഷ്യന്റെ ആവശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുമ്പോൾ ‘Belongingness’ അഥവാ ‘ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്’ എന്ന ബോധ്യത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. ഭക്ഷണവും സുരക്ഷയും പോലെ തന്നെ പ്രധാനമാണ് താൻ എവിടെയോ ഉൾപ്പെടുന്നു എന്ന ഈ അനുഭവം. പ്രവാസത്തിന്റെ ആദ്യനാളുകളിൽ പലരും നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി ഈ ‘അന്യതാബോധം’ (Alienation) ആണ്. ചുറ്റും ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകളുണ്ടാകുമ്പോഴും അനുഭവപ്പെടുന്ന ഈ ഒറ്റപ്പെടൽ മാറ്റാൻ വെറും പണത്തിന് സാധിക്കില്ല.

മനുഷ്യനെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ജീവിപ്പിക്കുന്നത് ബന്ധങ്ങളുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും ചൂടാണ്. ഇവിടെയാണ് പ്രവാസലോകത്തെ സഭയും ക്രിസ്തീയ കൂട്ടായ്മകളും പ്രസക്തമാകുന്നത്. ഒരു ആരാധനാലയം എന്നത് പ്രവാസിയുടെ ഹൃദയം വിശ്രമം കണ്ടെത്തുന്ന ഒരിടമാണ്. അവിടെ അവൻ ദൈവത്തോടും സഹജീവികളോടും വീണ്ടും ഇണക്കപ്പെടുന്നു.

“രണ്ടോ മൂന്നോ പേർ എന്റെ നാമത്തിൽ ഒരുമിച്ചുകൂടുന്നിടത്ത് അവരുടെ മധ്യേ ഞാൻ ഉണ്ടായിരിക്കും.” (മത്തായി 18:20).
യേശുവിന്റെ ഈ വചനം ഒരു ആത്മീയ സത്യം മാത്രമല്ല, വലിയൊരു മാനസിക യാഥാർത്ഥ്യം കൂടി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഒറ്റപ്പെടുമ്പോൾ ക്ഷീണിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോൾ പുതിയ ഊർജ്ജം കണ്ടെത്തുന്നു.
പ്രവാസ ജീവിതത്തിൽ വലിയ അത്ഭുതങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നത് ലളിതമായ കാര്യങ്ങളിലൂടെയാണ്. ആത്മാർത്ഥമായ ഒരു പുഞ്ചിരിയോ, വിശേഷങ്ങൾ തിരക്കുന്ന ഒരു വാക്കോ ഒരാളുടെ തകർന്ന ഹൃദയത്തെ സൗഖ്യമാക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്. തത്വചിന്തകനായ മാർട്ടിൻ ബൂബർ പറഞ്ഞതുപോലെ, “All real living is meeting”; മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള ഹൃദ്യമായ കൂടിക്കാഴ്ചകളിലാണ് ജീവിതത്തിന്റെ അർത്ഥം ഇരിക്കുന്നത്.

എന്നാൽ പ്രവാസ സമൂഹങ്ങൾ നേരിടുന്ന ഒരു വെല്ലുവിളി, അവ പലപ്പോഴും അടഞ്ഞ വൃത്തങ്ങളായി (Closed circles) മാറുന്നു എന്നതാണ്. വർഷങ്ങളായി ഒരേ ഗ്രൂപ്പിലുള്ളവർ തമ്മിൽ ശക്തമായ ബന്ധമുണ്ടാകാം, എന്നാൽ ഇടയിൽ വരുന്ന പുതിയ ആളുകൾക്ക് അവിടെ ‘പുറന്തള്ളപ്പെട്ട’ അനുഭവം ഉണ്ടാകാൻ പാടില്ല.

സഭ: തുറന്നിട്ട വാതിലുകളുള്ള വീട്

ക്രിസ്തീയ സമൂഹത്തിന്റെ കാതൽ സേവനവും വിനയവുമാണ്. അധികാരത്തിനോ അംഗീകാരത്തിനോ വേണ്ടിയുള്ള മത്സരവേദിയാകരുത് സഭ.  സേവന മനോഭാവം: “നിങ്ങളിൽ വലിയവനാകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ നിങ്ങളുടെ ശുശ്രൂഷകനായിരിക്കണം” (മർക്കോസ് 10:43) എന്ന യേശുവിന്റെ വാക്ക് പ്രവാസ സഭകൾക്ക് വഴികാട്ടിയാകണം.
ഏകത്വം: സെന്റ് പോൾ പഠിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ, സഭ ഒരൊറ്റ ശരീരമാണ് (1 കൊരിന്ത്യർ 12:12). ഓരോ അവയവവും (ব্যക്തിയും) പരസ്പരം താങ്ങാവണം.

ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ പറഞ്ഞതുപോലെ “സഭ തുറന്നിട്ട വാതിലുകളുള്ള ഒരു വീടായിരിക്കണം.” പ്രവാസലോകത്ത് മനുഷ്യൻ നേടുന്ന സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങളേക്കാൾ അവൻ ചിലപ്പോൾ വിലമതിക്കുന്നത് “ഞാൻ ഇവിടെ ഒറ്റയ്ക്കല്ല” എന്ന ബോധ്യത്തെയാണ്.

ഒരു ക്രിസ്തീയ സമൂഹം ഈ സുരക്ഷിതബോധം നൽകുമ്പോൾ, അത് ദൈവസാന്നിധ്യത്തിന്റെ ജീവനുള്ള അടയാളമായി മാറുന്നു. പ്രവാസലോകത്തെ സഭകൾ വെറും ആരാധനാലയങ്ങളല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ഏകാന്തതയെ സ്നേഹത്തിന്റെ സാന്ത്വനം കൊണ്ട് മായ്ക്കുന്ന ജീവനുള്ള കൂട്ടായ്മകളാകണം. അവിടെ പ്രവാസം ഒരു ‘അകലമല്ല’, മറിച്ച് ഒരു ‘പുതിയ കുടുംബത്തിന്റെ’ സുന്ദരമായ തുടക്കമാണ്.